Różyczka
Różyczka, choć jest chorobą zakaźną, tak naprawdę dla dzieci nie jest zbyt groźna. Jej przebieg jest raczej łagodny i zazwyczaj nie wiąże się dla malucha z zagrażającymi jego życiu groźnymi powikłaniami. Niestety różyczka, choć jest typowo dziecięcą chorobą dotyka często także osób dorosłych. A bardzo groźna jest zwłaszcza dla kobiet w ciąży, szczególnie dla płodu, który dopiero się rozwija.
Zakazić się możemy tylko od człowieka. Do zakażenia dochodzi drogą kropelkową- wirus namnaża się w drogach oddechowych. Osoba chora zakaża około dwa tygodnie- tydzień przed pojawieniem się wysypki i tydzień po jej wystąpieniu. Od momentu zakażenia do pierwszych objawów(okres wylęgania) mija zwykle około 17 dni.
Obserwacje wskazują, że blisko połowa osób przechodzi zakażenie bezobjawowo- możemy nie zauważyć, że właśnie przechorowujemy różyczkę. Jedynym, ale trwałym śladem przechorowania są białka odpornościowe, które utrzymują się we krwi do końca życia. Dzięki nim różyczkę można mieć tylko raz w życiu.
Objawy
U dzieci starszych (podobnie jak u dorosłych) choroba może zacząć się od jedno-dwudniowego bólu stawowego, bólu głowy, lub tak zwanych objawów nieżytowych: katar, kaszel, podwyższona temperatura. Mogą też wystąpić objawy typowe dla zapalenia spojówek, czyli wodnista wydzielina z wewnętrznych kącików oczu, przekrwienie oczu i lekki obrzęk powiek. Najczęściej pierwszym objawem jest sama wysypka. Początkowo pojawia się za uszami, na twarzy, po upływie doby schodzi na tułów i kończyny. Są to niewielkie bladoróżowe plamki, przypominające wysypkę uczuleniową na przykład na leki. Zmiany są nieswędzące. Temperatura ciała może być podwyższona. Charakterystyczne jest powiększenie węzłów chłonnych - na karku i potylicy. Węzły są niebolesne. Niekiedy powiększenie węzłów jest jedynym objawem zakażenia wirusem różyczki. Powiększenie węzłów może utrzymywać się dłużej niż wysypka. Wysypka zanika po 5 dniach- bez pozostawiania śladów. U niektórych dzieci obserwuje się zapalenie gardła.
Leczenie
Leczenie, jak przy większości tego typu chorób jest głównie objawowe. Należy umówić się z lekarzem pierwszego kontaktu- najlepiej uprzedzić telefonicznie przed wizytą o swoich podejrzeniach, aby nie narazić innych pacjentów na zakażenie. Leczenie ogranicza się do leżenia w łóżku, podaje się- w razie konieczności środki obniżające temperaturę.
W przypadku pojawienia się objawów niepokojących typu: bóle stawów, krwawienia z dziąseł, nosa, drastyczna zmiana nastroju dziecka, drażliwość, ból głowy- należy skontaktować się z lekarzem natychmiast. Należy pamiętać, że nie wolno podawać aspiryny dzieciom do 12 roku życia, gdyż może ona powodować u nich wady rozwojowe (tzw. zespół Rey’a). Można podawać tabletki lub spraye na ból gardła w razie konieczności i paracetamol lub ibuprofen aby obniżyć gorączkę, jeśli występuje.
Groźne powikłania
Łagodny przebieg różyczki nie jest żadnym gwarantem, że nie pojawią się żadne powikłania. I choć w przypadku tej zakaźnej choroby wirusowej zdarzają się one bardzo rzadko, to jednak czasem mogą wystąpić. Stąd tak ważne, by zastosować się do zaleceń lekarza i pozostawić dziecko w domu. Powikłania jakie mogą się pojawić to:
• Zapalenie stawów, które charakteryzuje obrzękiem i bólem stawów kolanowych oraz stawów rąk. Zapalenie mija zwykle w okresie do 3 tygodni po zakończonym przebiegu różyczki. Zazwyczaj dotyka tylko młodzieży i dorosłych.
• Małopłytkowa skaza krwotoczna, która utrzymuje się tylko do kilkunastu dni po zakończonym przebiegu różyczki i cechuje ją krwawienie z nosa, czasem z dziąseł lub błon śluzowych jamy ustnej.
• Bardzo rzadkie jest zapalenie mózgu, które ma łagodny przebieg i nie staje się przyczyną, dalszych groźnych powikłań zdrowotnych.
Zalecana profilaktyka
Jak w przypadku każdej choroby zakaźnej niemal stu procentową ochronę dają jedynie szczepienia profilaktyczne. Dlatego przeciw wirusowi różyczki szczepione są wszystkie dzieci w wieku od 13 do 15 miesiąca życia. Aby szczepionka dawała dziecku właściwą ochronę jest wykonywana ponownie w wieku 7 lat. Ale to nie koniec szczepień. Ponieważ różyczką, szczególnie zagrożone są kobiety, w celach profilaktycznych zalecane jest dodatkowe szczepienie dziewcząt w wieku 13 lat.
Ważne dla kobiet w ciąży
Różyczka, choć jest mniej niebezpieczna dla dzieci, bardzo zagraża kobietom w ciąży, zwłaszcza w pierwszych jej miesiącach. Jeśli ciężarna zostanie zarażona wirusem różyczki do 14 tygodnia ciąży, tak jak w czasie, pierwszych trzech miesięcy jej trwania, wiąże się to z bardzo dużym ryzykiem poronienia. Najbardziej groźny dla płodu jest okres pierwszych 5 tygodni. A jeśli nie dojdzie do samego poronienia u kobiety ciężarnej spowodowanego działaniem wirusa różyczki, to rozwijającemu się dziecku grożą poważne powikłania. Różyczka uszkadza płód powodując wady wrodzone, takie jak upośledzenie umysłowe dziecka, wadę serca, utratę słuchu i utratę wzroku.
Jeżeli dziecko zachoruje na różyczkę, a jego rodzice wiedzą, że miało przed pojawieniem się pierwszych objawów kontakt z kobietą ciężarną, do ich obowiązku należy jak najszybsze poinformowanie tej kobiety o istniejącym zagrożeniu zarażenia różyczką.
Kobieta planująca ciążę może się zaszczepić na różyczkę, jeśli nie przechodziła tej choroby w dzieciństwie i nie nabyła odporności. Warto zrobić badania poziomu przeciwciał i upewnić się czy jest odporność na tą chorobę. Jeśli jej nie ma szczepionka jest wskazana i każdy lekarz na pewno doradzi to swojej pacjentce. Warto o tym porozmawiać. Po poddaniu się szczepieniu przeciw różyczce kobieta nie może zajść w ciążę w okresie następnych trzech miesięcy. Do dodatkowych okoliczności, które przyszłą mamę powinny skłonić do zaszczepienia się przeciw różyczce należy przebywanie lub praca zawodowa w środowisku dziecięcym, jak praca w przedszkolu, w szkole, szpitalu, przychodni lub w prywatnej organizacji skupiającej swoje główne cele na pracy z dziećmi. Szczepieniu nie powinny się jednak poddawać osoby, które przechodzą ostrą infekcję z towarzyszącą jej gorączką lub te, które cierpią na zespół wrodzonej, osłabionej odporności.
Źródło: we-dwoje.pl poradnikmedyczny.pl
Foto: pediatrics.about.com www.humanillnesses.com www.aurorahealthcare.org