Zapalenie nerek

Zapalenie nerek

Streszczenie
Ból gardła, chrypka, gorsze samopoczucie i gorączka . Każdy z nas choć raz w życiu miał takie dolegliwości-angina, zapalenie gardła. Z pozoru błaha infekcja. Albo problemy z oddawaniem moczu- ból, pieczenie, oddawanie kilkunastu kropel - powszechnie znane zakażenie układu moczowego. Przepisany antybiotyk szybko rozwiązuje problem. A jeśli taka pozornie banalna infekcja, zamiast ustępować , przybiera na sile i dołączają się kolejne objawy? Słuszne jest skojarzenie z powikłaniami. Praktycznie każdy narząd może być zajęty przy komplikacjach. I dość często są to nerki. Jeżeli po anginie ‘dochodzenie do siebie’ trwa długo , lub do zapalenia pęcherza moczowego- dołącza się gorączka i ból w okolicy lędźwiowej- znaczy to, że za błaha infekcją kryje się coś więcej.

Jednymi z zakażeń układu moczowego są zapalenia nerek: ostre odmiedniczkowe i ostre kłębuszkowe . Podobne w objawach, ale o trochę innych przyczynach. Pierwsze z nich w zasadzie nie jest powikłaniem , a tylko przejściem zapalenia z pęcherza moczowego do górnych części układu moczowego- nerek. Druga choroba pojawia się po infekcjach, najczęściej gardła. W kilka tygodni ( najczęściej 1 do 3 tygodni od zapalenia gardła ) może pojawić się ostre kłębuszkowe zapalenie nerek , nazywane także z poinfekcyjnym , wtórne do zakażeń bakteryjnych ( najczęściej paciorkowcami). Część przypadków jest niema klinicznie ( około 4 do 5 razy więcej ) i ze względu na samo ograniczający się charakter dolegliwości-może nie zostawiać śladów. Poinfekcyjne zapalenie nerek wykazuje pewną sezonowość , zgodną z infekcjami górnych dróg oddechowych- więcej przypadków obserwuje się wiosna i jesienią. Częściej chorują dzieci. Ostre kłębuszkowe zapalenie nerek może być poprzedzone także innymi infekcjami., np. szkarlatyną – choroba zakaźną wieku dziecięcego czy różą – zapaleniem skóry. Obydwie choroby są także wywoływane przez bakterie nazywane paciorkowcami. Z innych mikroorganizmów odpowiedzialnych za ten typ zapalenia należy wymienić wirusy, pasożyty czy grzyby. Choroba rozwija się nagle, w kilka- kilkanaście dni po infekcji, zdrowienie zostaje przerwane pogorszeniem samopoczucia, utratą apetytu, czasami dołączają się problemy żołądkowe. Można zaobserwować obrzęki ( twarzy, powiek) a w badaniu pojawia się nadciśnienie tętnicze i zmiany w moczu ( widoczne czerwone zabarwienie lub krwinki i/ lub białko w badanu laboratoryjnym moczu). Winnym za brak poprawy po zwyklej infekcji jest ostre kłębuszkowe zapalenie nerek, a czynnikiem sprawczym antygeny bakterii skrzętnie ‘chowające się’ w zakamarkach kłębuszków nerkowych.

"Kłębuszek nerkowy jest mikroskopijnym skupiskiem naczyń włosowatych, a w jego obrębie zachodzi przesączanie płynu z naczyń włosowatych. Jego rolę można porównać do filtra, który przepuszcza wodę z solami mineralnymi ,a zatrzymującego białka i krwinki"

Mechanizm powstawania kłębuszkowego zapalenia nerek polega na umiejscowieniu się w drobnych naczyniach kłębuszka nerkowego , antygenów bakterii . Obce białko jakim najczęściej jest antygen, wyzwala kaskadę reakcji immunologicznych odpowiedzialnych za obronę organizmu przed czynnikami szkodliwymi. Odpowiedz układu odpornościowego ( immunologicznego) wiąże się z wytworzeniem substancji mających na celu zniszczenie antygenu. W taki bardzo skrócony sposób, można opisać reakcje zachodzące w kłębuszku nerkowym, a wynik prowadzi do stanu zapalnego. Druga z wymienionych chorób nerek związana z poprzedzającą ja infekcją jest odmiedniczkowe zapalenie nerek, które charakteryzuje się konstelacją objawów- gorączką , zaburzeniami oddawania moczu oraz bólem pleców w okolicy lędźwiowej. Czasami objawy mogą przybierać nietypowy charakter- występuje tylko gorączka lub dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego. Każde niemowlę i dziecko do 3 roku życia, z objawami zakażenia układu moczowego, jest traktowane jakby miało odmiedniczkowe zapalenie nerek .

Czynniki sprzyjające infekcjom układu moczowego
-utrudniony odpływ moczu
-zatkanie dróg moczowych np. przez kamieni
-zarzucanie moczu z pęcherza moczowego do moczowodów
-leki przeciwbólowe zażywane w nadmiarze
-choroby metaboliczne ( np. cukrzyca )
-obniżona odporność organizmu
-ciąża
-cewnikowanie pęcherza
-zbyt mała ilość przyjmowanych płynów
-aktywność seksualna ( choroba miesiąca miodowego)

Leczenie
W przypadku kłębuszkowego zapalenia nerek ważny jest oszczędzający tryb życia-pozostawanie w łóżku, unikanie wysiłku fizycznego. Zalecana jest dieta uboga w sol kuchenna oraz białko. Należy tez często kontrolować masę ciała ( co kilka dni). Podczas leczenia poinfekcyjnego zapalenia nerek, ważna jest laboratoryjna ocena parametrów nerkowych, kreatyniny i mocznika . Terapia skierowana jest przeciwko czynnikom sprawczym , czyli w przypadku ostrego kłębuszkowego zapalenia na rek, na celowniku staja paciorkowce. Bronia jest penicylina- antybiotyk stosowany w bardzo dużych dawkach przez kilka tygodni. Poza leczeniem przeciw drobnoustrojom, wprowadza się leki działające objawowo .Oprócz diety, stosuje się leki wzmagające produkcje moczu ( tak zwane diuretyki ) oraz leki obniżające ciśnienie tętnicze. W skrajnych przypadkach, gdy rozwija się niewydolność nerek – potrzebna jest dializoterapia- sztuczne, poza ustrojowe usuwanie toksycznych produktów przemiany materii. Leczenie odmiedniczkowego zapalenia nerek , jest pod pewnymi względami podobne- także obejmuje ograniczenie wysiłku, pozostawanie w łóżku. Dla wzmożenia produkcji moczu, nie podaje się tuta leków, a jedynie zaleca się spożywanie dużych ilości płynów. W przypadku bólu w tym typie zapalenia , wskazane są leki rozkurczowe, a leki popularne leki ‘od bólu’ ze względu na możliwe działanie uszkadzające nerki-należy ograniczyć. Także i w zapaleniu pochodzącym od zapalenia pęcherza , podaje się antybiotyki. Jednak już nie w ogromnych dawkach i tylko przez kilka – kilkanaście dni. Jeżeli odmiedniczkowe zapalenie nerek wysteruje kolejny raz (ma charakter nawracający ) , lub związany jest z zaburzeniami w odpływie moczu- wskazany jest dobór antybiotyku według antybiogramu. W pozostałych, sporadycznych i niepowikłanych przypadkach można w ślepo zastosować lek przeciwbakteryjny Powikłania Poinfekcyjne zapalenie nerek u około 90 % dzieci jest całkowicie wyleczalne i nie pozostawia po sobie ‘ śladów ’. Dorośli w trochę mniejszym procencie maja szanse na całkowite wyleczenie ) szacuje się ,że około 80 % chorych).

Obserwacja kliniczna po ostrym okresie choroby
- Pierwsze 6 miesięcy: wizyty kontrolne w odstępach 4-6 tygodniowych
- następnie wizyty kontrolne co 3 miesiące do roku od początku choroby (do czasu ustąpienia zmian w moczu)
- po tym okresie badanie moczu przynajmniej 1 raz w roku
/ schemat może być modyfikowany przez lekarza prowadzącego w zależności od stanu pacjenta/

Po ostrym kłębuszkowym zapaleniu nerek ważne jest kontrolowanie moczu. Przez jakiś czas mogą się utrzymywać odchylenia w badaniach laboratoryjnych. Stad konieczność monitorowania pacjenta, co pozwala na wczesne uchwycenie niepokojących zmian ( przede wszystkim związanych z przewlekaniem się stanu zapalnego). W przypadku odmiedniczkowego zapalenia nerek, rokowanie jest dobre. Jedynie nawracające zapalenia związane są z ryzykiem rozwoju przewlekłego stanu- przewlekłego odmiedniczkowego zapalenia nerek o gorszym rokowaniu.

Źródło: poradnikmedyczny.pl