Alergia u niemowląt

Alergia u niemowląt

Najczęstszą przyczyną reakcji alergicznych u niemowląt i małych dzieci jest mleko krowie. Uczulać mogą również jajka, ryby, owoce cytrusowe, mięso cielęce i wołowe, czekolada i wiele różnych składników pokarmowych.
U niemowlęcia alergia najczęściej ujawnia się w 2 - 3. miesiącu życia oraz w okresie rozszerzania diety, tj. w 2 i 3 kwartale życia. Jak już wiemy, może objawiać się zaburzeniami trawienia, ale klasycznym objawem jest:

Atopowe zapalenie skóry (wyprysk niemowlęcy). Skóra dziecka na policzkach, za uszami, w zgięciach łokciowych, pod kolanami, w okolicach nadgarstków, na tułowiu staje się sucha, występuje czerwona swędząca wysypka, pęknięcia, sączenie, łatwo dochodzi do zakażenia. Niemowlę wykazuje niepokój, źle śpi, traci apetyt. W tym samym czasie mogą wystąpić wymioty i wolne stolce. Jeżeli dziecko w tej fazie choroby nie jest odpowiednio leczone dietą eliminacyjną i ewentualnie lekami przeciwalergicznymi, w następnym okresie może rozwinąć się alergia wziewna. Mogą wystąpić reakcje na pyłki roślin, sierść zwierząt, roztocza i różne inne alergeny powodujące zapalenia oskrzeli czy krtani, a nawet w przyszłości astmę. Lekarze specjaliści mówią wtedy o "marszu alergicznym". Wystąpienie wyprysku niemowlęcego budzi w rodzinie niepokój. Dużym problemem staje się pielęgnacja dziecka. Często zdania są podzielone - czy dziecko kąpać, czy nie, czy stosować kosmetyki pielęgnacyjne i maści lecznicze i wreszcie co dawać do jedzenia. Gdy pojawi się podejrzenie alergii, rodzice szukają możliwości ustalenia, czy dziecko jest alergikiem i na co jest uczulone. Często domagają się od lekarza wykonywania specjalistycznych badań i testów.

Rozpoznanie alergii

W okresie niemowlęcym i u dzieci do 3. roku życia rozpoznanie alergii można w zasadzie oprzeć na:

- Dokładnym wywiadzie rodzinnym: kto w rodzinie jest alergikiem, jakie są zwyczaje żywieniowe, jak jest wyposażone mieszkanie, czy w mieszkaniu są dywany, wykładziny, jakie są kwiaty i czy są zwierzęta.
- Objawach klinicznych: charakterystyczne zmiany na skórze, typowe objawy zaburzeń trawienia i ewentualnie objawy ze strony układu oddechowego u dziecka pochodzącego z rodziny, w której występuje alergia. Potwierdzeniem tego bywa skuteczność diety eliminacyjnej wprowadzonej u matki karmiącej piersią i u dziecka, które przekroczyło 6 miesiąc życia.

Jednym ze wskaźników choroby alergicznej jest poziom immunoglobuliny E - IgE. IgE jest to cząsteczka białka - przeciwciało, które wiąże się z substancją będącą alergenem. Pobierając krew i oznaczając poziom IgE w surowicy krwi, można ustalić, czy w ustroju chorego trwa proces alergiczny. Proces ten wymaga pewnego czasu, aby narosła ilość przeciwciał, dlatego w okresie niemowlęcym poziom IgE może być niski.

Testy skórne, które pozwalają zróżnicować alergen, u małych dzieci nie są miarodajne, ponieważ odpowiedź skóry na alergen wymaga swoistej dojrzałości. Dlatego nie należy się dziwić, jeżeli pediatra lub alergolog postawi rozpoznanie alergii u małego dziecka bez wykonywania badań.

Postępowanie z niemowlęciem zagrożonym alergią:

- Dziecko powinno być karmione piersią przez cały pierwszy rok życia, a jeżeli jest to możliwe - dłużej
- Matka-alergiczka powinna stosować dietę eliminacyjną w trzecim trymestrze ciąży oraz w czasie karmienia piersią
- Wprowadzanie nowych pokarmów do diety dziecka zaleca się dopiero w trzecim kwartale życia z dużą ostrożnością, tzn. każdy nowy pokarm wprowadzamy w małej ilości, w stopniowo zwiększających się dawkach co kilka dni. W pierwszym roku życia wyłącznie pokarmy bezglutenowe
- Przed każdym karmieniem nowym pokarmem należy przystawiać dziecko do piersi na kilka minut
- Trzeba chronić dziecko przed infekcjami jelitowymi i dróg oddechowych. Dlatego dziecko powinno być wychowywane w domu rodzinnym przynajmniej przez pierwsze trzy lata swojego życia.
- Należy chronić dziecko przed potencjalnym alergenem, utrzymując mieszkanie w przesadnej czystości; wyeliminować czynniki alergizujące jak wykładziny, dywany, zabawki z lateksu, stosować do mycia i prania mydła i proszki hypoalergiczne, nie wprowadzać do mieszkania zwierząt ani ptaków. Jeżeli dziecko nie może być karmione piersią, należy podawać mieszanki lecznicze o wysokim stopniu hydrolizy, np. Nutramigen. W uzasadnionych sytuacjach, gdy lekarz zaleci takie postępowanie, w żywieniu niemowlęcia alergicznego można stosować mieszanki sojowe np. Prossobee. Musimy jednak pamiętać, że nie ma takiej mieszanki, która w 100% mogłaby zastąpić pokarm kobiecy. Dlatego każda kobieta powinna dołożyć starań, aby karmić własne dziecko piersią co najmniej przez pierwsze 6 miesięcy.

Życie z alergią wydaje się trudne. Wymaga pewnych ograniczeń i wyrzeczeń. Ale świadomość, że te trudności zapewnią dziecku prawidłowy rozwój, zdrowie i radość, powinny być dla matki nagrodą za poniesione trudy.

Dieta eliminacyjna
Najskuteczniejszą metodą leczenia alergii pokarmowych jest eliminacja z diety pokarmów uczulających. Nigdy jednak nie należy kończyć pochopnie karmienia piersią. Karmiąca mama powinna natomiast zrezygnować z pokarmów najczęściej powodujących uczulenia. Wystąpienie objawów alergii u dziecka karmionego wyłącznie piersią świadczy o wrodzonej predyspozycji do alergii. Kiedy karmiące matki stosowały dietę eliminacyjną, objawy choroby ustąpiły całkowicie aż u 86% dzieci, a u 13% uległy znacznemu złagodzeniu (badania przeprowadzono w Klinice AM w Białymstoku). U dzieci karmionych sztucznie wycofanie z diety mleka krowiego zazwyczaj przynosi szybką poprawę. Czasem, w okresach zaostrzenia się choroby, konieczne może się okazać podawanie leków, o czym jednak decyduje lekarz.

Leczenie farmakologiczne dziecka alergicznego należy do lekarza specjalisty. Tylko lekarz może decydować, jakie leki podawać i jak prowadzić leczenie. Również stosowanie diety eliminacyjnej tj. wykluczającej lub znacznie ograniczającej pokarmy alergizujące, można prowadzić tylko po porozumieniu z lekarzem. Nieumiejętnie dobrana dieta eliminacyjna może być niedoborowa i stosowana przez dłuższy czas stać się przyczyną zaburzeń rozwoju dziecka.

Źródło: babyonlinie.pl dziecko.onet.pl  

Foto: www.newbornbabyzone.com