Rak żołądka

Rak żołądka

Rak żołądka (łac. carcinoma ventriculi, ang. gastric cancer, stomach cancer) – pierwotny nowotwór złośliwy żołądka wywodzący się z nabłonka błony śluzej żołądka.

Czynniki ryzyka

Czynniki genetyczne
• występowanie raka żołądka u członków rodziny (dziedziczny rak żołądka, HDGC, mutacja genu E-kadheryny)
• posiadanie grupy krwi A

Czynniki żywieniowe i związane ze stylem życia
• przynależność etniczna: Japończycy, Chilijczycy, Kostarykanie, Chińczycy, Islandczycy (w przypadku emigracji do krajów o niskim ryzyku zachorowania, ryzyko rozwoju choroby zmniejsza się dopiero u dzieci)
• dieta obfitująca w pokarmy wędzone, marynowane, solone (bogata w azotany i azotyny)
• niskie spożycie warzyw i owoców (niedostateczna podaż witaminy C)
• palenie tytoniu (1,5-2-krotny wzrost ryzyka zachorowania)

Choroby (stany przedrakowe)
• niedokwaśność soku żołądkowego
• zanikowe zapalenie błony śluzowej żołądka (związane z infekcją Helicobacter pylori)
• niedokrwistość Addisona-Biermera
• stan po resekcji żołądka (rak może się rozwinąć po 15-20 latach od operacji)
• przełyk Barretta
• polipowatość rodzinna (progresja polipów w kierunku nowotworów -20%)
• choroba Ménétriera (10% przypadków)
• infekcja wirusem Epsteina-Barr

Objawy

• przewlekłe bóle brzucha, zwłaszcza o stałym charakterze, zlokalizowane w nadbrzuszu, nasilające się po posiłku a zmniejszające się na czczo, nieustępujące po lekach zobojętniających sok żołądkowy
• nudności i wymioty
• brak apetytu (szczególnie niechęć do jedzenia mięsa) i utrata masy ciała
• pojawienie się uczucia sytości wkrótce po rozpoczęciu jedzenia
• objawy związane z niedokrwistością
• dysfagia
• czarny stolec
• stan podgorączkowy
• zespoły paraneoplastyczne, np. acanthosis nigricans
• ewentualnie wyczuwalny guz w nadbrzuszu (późny objaw)
• powiększona wątroba, puchlina brzuszna
• objaw Troisiera (powiększony węzeł Virchowa)

ROZPOZNANIE
By poznać przyczyny objawów lekarz w pierwszej kolejności zbiera wywiad i przeprowadza badanie fizykalne, może też zlecić podstawowe badania laboratoryjne, a jeśli uzna za konieczne także dalsze postępowanie diagnostyczne. Do tego ostatniego można zaliczyć:
•badanie stolca na krew utajoną, pozwala sprawdzić czy w stolcu nie ma krwi, która w wyniku krwawienia z żołądka wraz z treścią pokarmową przeszła przez przewód pokarmowy, ale nie jest widoczna w stolcu „gołym okiem”
•rentgen jamy brzusznej, z kontrastem lub bez
•gastroskopia, która polega na wziernikowaniu żołądka za pomocą gastroskopu, pozwala także na pobranie próbki podejrzanie wyglądającej tkanki (biopsja) celem badania histopatologicznego, które jest jedynym sposobem na stwierdzenie czy występują tam komórki nowotworowe.

LECZENIE
Rak żołądka jest trudny do leczenia o ile nie zostanie rozpoznany we wczesnej fazie. Niestety jest on często wykrywany gdy choroba jest już bardzo zaawansowana. Aktualne sposoby leczenia obejmują operacje chirurgiczne, chemioterapię i/lub radioterapię. Wprowadza się także najnowsze sposoby takie jak immunoterapię. Pacjenci mogą być poddawani tylko jednemu typowi leczenia, bądź pewnej kombinacji kilku wyżej wymienionych.

Leczenie chirurgiczne
Jest najczęstszym sposobem leczenia, operacja zwana gastrektomią, polega na częściowym lub całkowitym usunięciu żołądka. Jeśli wykonuje się całkowite wycięcie żołądka to łączy się przełyk z jelitem cienkim. W czasie operacji usuwa się także okoliczne węzły chłonne, które następnie badane są przez histopatologa na obecność komórek rakowych.

Chemioterapia
Polega na zastosowaniu leków, które mają na celu zniszczenie komórek rakowych. W raku żołądka chemioterapia jest najczęściej złożona z kilku typów leków, które podaje się bezpośrednio do żyły lub w formie tabletek.
Obecnie różne ośrodki naukowe pracują nad zastosowaniem chemioterapii przed, po lub zamiast operacji oraz nad wprowadzaniem leków bezpośrednio do jamy otrzewnowej.

Radioterapia
Wykorzystuje promieniowanie o dużej energii w celu zniszczenia komórek rakowych oraz zapobiegania dalszemu ich wzrostowi i podziałom. Radioterapię zalicza się do leczenia miejscowego, napromieniowaniu poddawane są tylko leczone tkanki. W fazie badań pozostaje radioterapia sródoperacyjna, czyli podczas operacji.

Immunoterapia
Wykorzystuje ludzki układ odpornościowy do zwalczania nowotworu, ma za zadanie pobudzić i wzmocnić naturalną zdolność organizmu do walki z nowotworem. Ośrodki naukowe pracują nad immunoterapią w połączeniu z innymi metodami w celu zapobiegania nawrotom choroby.

EFEKTY UBOCZNE LECZENIA
Podczas leczenia raka żołądka, które polega na usunięciu bądź zniszczeniu komórek rakowych, cierpią również te zdrowe. Rodzaj efektów ubocznych jest ściśle uzależniony od typu prowadzonego leczenia.
Leczenie operacyjne
Usunięcie żołądka jest bardzo poważną operacją, w związku z tym przez pewien okres po operacji aktywność pacjenta musi być ograniczona by pozwolić zagoić się ranom. Pacjenci, którym usunięto cały żołądek z pewnością będą musieli rygorystycznie przestrzegać diety. U chorych po gastrektomii czasem występuje tzw. dumping syndrome, który polega na występowaniu nudności, skurczy, biegunki i złego samopoczucia krótko po spożyciu posiłku, który zbyt szybko dostaje się do jelita. Można tego uniknąć przez częstsze spożywanie mniejszych posiłków, zamiast kilku dużych, ograniczenie posiłków bogatych w cukry i objętości płynów wypijanych podczas posiłków oraz zwiększenie spożycia pokarmów bogato białkowych.

Radioterapia
U pacjentów poddawanych radioterapii jamy brzusznej mogą wystąpić nudności, wymioty, biegunki oraz zaczerwienienie, wysuszenie, swędzenie skóry. Wszystkie te zmiany wraz z czasem powinny ustąpić. W tym czasie należy unikać obcisłych ubrań, które mogłyby drażnić zmienioną skórę. Wszyscy poddawani długotrwałej radioterapii skarżą się na zmęczenie, powinno się więc wypoczywać, ale jednocześnie być aktywnym na ile pozwalają siły.

Chemioterapia
Należy pamiętać, że chemioterapia nie tylko oddziałuje na chore komórki, ale również na zdrowe. Efekty uboczne w głównej mierze zależą od rodzaju i dawki leku. Wspólne objawy to najczęściej nudności, wymioty, biegunki, łysienie, zmęczenie, rzadziej infekcje lub krwawienia. Te ostatnie wynikają z faktu, że chemioterapeutyki wpływają przede wszystkim na komórki, które dzielą się szybko np. komórki krwi.

Immunoterapia
Działanie niepożądane zależy od zastosowanego leku, ale dość częste są objawy grypopodobne (dreszcze, gorączka, osłabienie, nudności, wymioty i biegunka).

ŻYWIENIE
Dobrze ułożona i przestrzegana dieta jest bardzo istotna dla prawidłowego funkcjonowania po operacyjnym leczeniu raka żołądka. Choć trudno prawidłowo się odżywiać gdy cierpi się z powodu nudności, skurczy, biegunki i złego samopoczucia, to należy pamiętać, że dieta powinna dostarczać niezbędnej liczby kalorii i składników odżywczych, by nie dopuścić do dalszego wyniszczenia organizmu. Można tego uniknąć przez częstsze spożywanie mniejszych posiłków, zamiast kilku dużych, ograniczenie posiłków bogatych w cukry i objętości płynów wypijanych podczas posiłków oraz zwiększenie spożycia pokarmów bogato białkowych.

Źródło: wikipedia.pl poradnikmedyczny.pl