Tętniak aorty

Tętniak aorty

Dlaczego tętniak aorty jest stanem zagrażającym życiu człowieka?
- W obszarze tętniaka może dojść do stopniowego osłabienia budowy ściany naczynia, czego następstwem jest przerwanie jej ciągłości oraz ostry krwotok/ wykrwawienie prowadzące nieuchronnie do zgonu.
- W miejscu poszerzenia dochodzi do wzmożonego krzepnięcia krwi a powstałe skrzepy mogą zostać przeniesione przez krew do innych naczyń (tętnice kończyn, nerek, jelita) i spowodować zamknięcie światła naczynia i ostre niedokrwienie tych narządów.
- Poszerzenie ściany aorty jest tak duże że powoduje ucisk na sąsiadujące narządy- przełyk, płuca, serce i uniemożliwia ich poprawne funkcjonowanie.

Jedynym postępowaniem pozwalającym na wyeliminowanie tych niebezpieczeństw jest zabieg operacyjny.

Objawy
Tętniak bezobjawowy nie daje dolegliwości; rozpoznawany jest w trakcie rutynowych badań diagnostycznych (np. USG) lub w trakcie diagnostyki innych chorób.
Tętniak objawowy aorty brzusznej charakteryzuje się występowaniem bólu w okolicy lędźwiowo-krzyżowej promieniującego często do krocza. W przypadku dużych tętniaków może dołączyć się pojawienie charakterystycznego, wyczuwalnego przez powłoki, tętniącego guza w jamie brzusznej. W przypadku tętniaka aorty piersiowej jedynym objawem może być narastający ból w klatce piersiowej, krwioplucie i chrypka.

Powikłania

Najgroźniejszym powikłaniem tętniaka, jest jego pęknięcie, które może doprowadzić do dużej utraty krwi i zgonu. W przypadku tętniaków aorty, pęknięcie może wystąpić do jamy otrzewnowej (zgon na skutek masywnego krwotoku następuje błyskawicznie), lub do przestrzeni zaotrzewnowej. W drugim przypadku, krwotok ulega najczęściej samoograniczeniu, na skutek wzrostu ciśnienia w przestrzeni zaotrzewnowej i tamponady. Umożliwia to interwencję chirurgiczną. Pęknięciu towarzyszy silny ból brzucha lub klatki piersiowej.
W przypadku tętniaka rozwarstwiającego, ból wywołany rozdzielaniem się ściany aorty jest wyjątkowo silny i gwałtowny. Najczęściej towarzyszy gwałtownemu wysiłkowi lub wzrostowi ciśnienia krwi..

Rozpoznanie

W rozpoznaniu wykonuje się badania obrazowe. USG, tomografia komputerowa, rezonans magnetyczny są badaniami z wyboru. Stosowana jest również angiografia.

Na czym polega zabieg operacyjny tętniaka aorty i na ile jest on bezpieczny?
Jedynym postępowaniem pozwalającym na wyeliminowanie tych niebezpieczeństw jest zoperowanie poszerzonej ściany naczynia chociaż podejmowane są obecnie również próby zaopatrzenie tętniaka metodami kardiologii interwencyjnej. Metody te jednak nie sa postępowaniem rutynowym w naszym kraju.

Operacja tętniaka aorty piersiowej jest rozległym i poważnym zabiegiem operacyjnym, przeprowadzanym w znieczuleniu ogólnym. Po lewej stronie klatki piersiowej zostaje wykonane podłużne cięcie, światło tętnicy głównej zostanie zamknięte zaciskiem- klemem, a w miejsce poszerzenia zostanie wstawiona proteza z tworzywa sztucznego umożliwiająca prawidłowy przepływ krwi. W nielicznych przypadkach poszerzenie może zostać całkowicie usunięte a defekt zostanie zamknięty za pomocą pasma z tworzywa sztucznego.
W trakcie zabiegu zostanie zadecydowane czy tętnice prowadzące krew do pleców zostaną wszczepione do protezy naczyniowej. W celu ułatwienia rozprężania płuc oraz prawidłowego zamknięcia się rany zostaną założone dreny. Oddychanie zostanie podtrzymane za pomocą respiratora. Po operacji może zajść konieczność badania rentgenologicznego z zastosowaniem kontrastu w celu oceny wyników operacji. W określonych okolicznościach może być konieczne poszerzenie zabiegu operacyjnego

Tak długo jak nie dojdzie do pęknięcia tętniaka ryzyko operacji jest znacząco mniejsze.

W czasie zabiegu operacyjnego nie można jednak wykluczyć wystąpienia zagrażających życiu powikłań. Istotny jest również stan ogólny pacjenta, wydolność sercowo-krążeniowa, stan płuc czy nerek. Z powodu konieczności zamkniecie światłą aorty piersiowej w czasie zabiegu operacyjnego może dojść do niedostatecznego dopływu krwi do rdzenie kręgowego co może prowadzić do przejściowego ale i trwałego porażenia. Niewystarczający przepływ krwi przez nerki może również prowadzić do ich uszkodzenia co może wiązać się z koniecznością czasowego bądź stałego oczyszczania krwi (dializa). Bardzo rzadko może dojść do utraty kończyny. Ze względu na przebieg w bliskości pola operacyjnego nerwów zaopatrujących przeponę i struny głosowe może dojść do przejściowej bądź trwałej chrypki lub ograniczenia ruchomości przepony z upośledzeniem ruchomości oddechowej.
Dzięki postępowi medycyny ogólne powikłania związane z zabiegiem operacyjnym takie jak krwawienia, zakrzepy, zatory, uszkodzenie organów, nerwów i naczyń krwionośnych czy infekcje są coraz rzadsze oraz łatwiejsze do leczenia.
W przypadku niezakłóconego przebiegu pooperacyjnego po okresie około miesiąca powinni Państwo w pełnie powrócić do sił.

Na co powinniśmy zwracać uwagę w okresie rekonwalescencji pooperacyjnej.
- mogą Państwo łagodnie i stopniowo zwiększać wysiłek (krótkie spacery, gimnastyka)
- nie należy stosować pudru, maści itp. na ranę jeżeli nie zostało to zalecone przez lekarza
- mogą się Państwo kąpać pod prysznicem, natomiast kąpiel w wannie czy wizyta w saunie jest - możliwa dopiero po całkowitym wyleczeniu ran operacyjnych
- w przypadku wystąpienia gorączki lub dreszczy w czasie pierwszych tygodni po zabiegu prosimy o natychmiastowe skontaktowanie się z Państwa kliniką.
- w przypadku opuchnięcia bądź zaczerwienienia rany prosimy natychmiast informować Państwa lekarza, natomiast drętwienie oraz bóle w okolicy rany pooperacyjnej są niegroźne i ustępują same w kilka miesięcy po zabiegu.

Po operacji tętniaka aorty mogą być Państwo poddawani rutynowym badaniom kontrolnym uwidaczniającym stan operowego odcinka aorty i innych naczyń krwionośnych. W czasie tych badań konieczne będzie również podanie środków kontrastowych.

Podstawą dla utrzymania sukcesu operacji jest zahamowanie postępu choroby, która ją wywołała. W tym celu powinni Państwo przyjmować regularnie zapisane Państwu lekarstwa oraz stosować się ściśle do zaleceń lekarskich. Pomoże to zapobiec postępowaniu zamian w naczyniach oraz chronićs zoperowane naczynie. W przypadku gdy źle tolerują Państwo leki należy skonsultować się z lekarzem.

Źródło: poradnikmedyczny.pl  wikipedia.pl