Rak szyjki macicy

Rak szyjki macicy

Szyjka macicy

Szyjka macicy stanowi zakończenie wąskiego kanału macicy. Znajduje się w niej małe ujście otwierające się do pochwy, które pozwala na wydostawanie się krwi menstruacyjnej. Poza umożliwianiem odpływu krwi menstruacyjnej, szyjka macicy pełni także rolę bariery- zapobiega przechodzeniu infekcji z pochwy do wnętrza macicy. Odgrywa ona również istotną rolę w trakcie porodu, kiedy to otwiera się, pozwalając na poród dziecka.

Choroba

Rak szyjki macicy wywoływany jest przez pewne typy powszechnie występującego wirusa zwanego HPV lub wirusem brodawczaka ludzkiego. Choroba polega na nieprawidłowym i niekontrolowanym rozroście komórek nabłonka szyjki macicy. Istnieje ponad 100 typów wirusa HPV. Większość z nich to typy niskiego ryzyka, które nie wywołują raka szyjki macicy. Typy wysokiego ryzyka jednakże mogą powodować rozwój nieprawidłowych komórek, prowadzący do powstania raka szyjki macicy. Pomimo faktu, że typy te są mniej powszechne, w przypadku kontaktu z nimi poprzez stosunek seksualny łatwo przenoszą się one z osoby na osobę.

Wyniki badania cytologicznego

Jeśli badanie cytologiczne wykaże obecność nieprawidłowych komórek, naturalne jest, że będziesz się niepokoić. Dobra wiadomość jest taka, że przy wczesnym wykryciu, większość z wczesnych zmian komórkowych nabłonka szyjki macicy albo ustępuje samoistnie, albo dobrze odpowiada na leczenie, jeśli takowe jest wymagane, dzięki czemu można zapobiec postępowi raka. Istotne jest, byś wykonywała kolejne badania cytologiczne lub przychodziła na wizyty lekarskie, zgodnie z zaleceniem lekarza.
Co powoduje raka szyjki macicy?
Główną przyczyną raka szyjki macicy jest zakażenie wirusem HPV. Wbrew rozpowszechnionej opinii, rak szyjki macicy nie jest chorobą dziedziczną, ani uwarunkowaną genetycznie. Naukowcy udowodnili, że wywoływany jest on przez pewne typy wirusa nazywanego wirusem brodawczaka ludzkiego lub w skrócie HPV.
Istnieje ponad 100 typów wirusa HPV. Większość z nich to typy niskiego ryzyka, jednak typy wysokiego ryzyka, takie jak typ 16 i 18 mogą powodować rozwój nieprawidłowych komórek, prowadzący do raka szyjki macicy.
Wirus ten łatwo się przenosi i jest szeroko rozpowszechniony. Szacuje się, że do 75% aktywnych seksualnie kobiet w ciągu swojego życia ulegnie zakażeniu wirusem HPV.

Jak przenosi się wirus HPV?

Wirus przekazywany jest w czasie stosunku seksualnego, a czasami nawet w wyniku intymnego kontaktu skóry narządów płciowych partnerów. Zatem ryzyko zakażenia wirusem HPV dotyczy każdej aktywnej seksualnie kobiety. Prezerwatywa nie daje ochrony przed zakażeniem wirusem, ponieważ skóra bezpośrednio wokół narządów płciowych również może go przenosić.
• Jeżeli utrzymujesz kontakty seksualne możesz być zagrożona – niezależnie od wieku.
• Jeżeli jesteś zakażona wirusem HPV wysokiego ryzyka, we wczesnych etapach (nawet przez wiele lat) możesz nie mieć żadnych objawów.
• Badanie cytologiczne umożliwia wczesne wykrycie zmian komórkowych – dlatego regularne badania są tak ważne.
• Zmiany chorobowe w komórkach występują początkowo w obrębie szyjki macicy. Jeżeli nie są leczone mogą się rozprzestrzeniać.

Jak dochodzi do rozwoju raka szyjki macicy?

Zakażenie onkogennymi typami wirusa HPV o wysokim ryzyku może się utrzymywać i z czasem doprowadzić do rozwoju raka szyjki macicy. Nawet jeżeli do tego dochodzi, na wczesnych etapach przebieg choroby jest bezobjawowy.
Zakażone komórki mogą powoli przekształcać się w komórki nieprawidłowe, a następnie w komórki nowotworowe raka szyjki macicy. Proces ten może trwać latami, jeżeli zmian nie wykryje się we wczesnych etapach. Właśnie tutaj badanie cytologiczne okazało się tak ważne w wykrywaniu zmian wynikających z zakażenia, dając możliwość ich wykrycia zarówno we wczesnych etapach, jak i w wiele lat po kontakcie z wirusem.
Znaczenie badań cytologicznych
Regularne badanie jest najbardziej skutecznym sposobem wykrywania nieprawidłowych zmian komórkowych szyjki macicy, które mogą stanowić wczesne stadium raka szyjki macicy. Jednakże badanie cytologiczne nie zapobiega zakażeniu wirusem HPV, który wywołuje raka szyjki macicy. Pomaga ono natomiast w identyfikacji wczesnych oznak choroby. Pozwala to zatem na stosowanie odpowiedniej
terapii.

Na czym to polega?

Nadanie cytologiczne polega na pobraniu wymazu z szyjki macicy. Lekarz ginekolog lub pielęgniarka stosując specjalną szczoteczkę lub szpatułkę delikatnie pobierają warstwę komórek z powierzchni szyjki macicy. Komórki te są następnie badane pod mikroskopem pod kątem ewentualnych nieprawidłowości. W przypadku ich stwierdzenia lekarz skontaktuje się z Tobą i udzieli porady odnośnie wykonania dalszych badań i możliwości leczenia.

Jak często należy poddawać się badaniu cytologicznemu?

Badanie to powinno być rutynowo wykonywane u każdej kobiety, po inicjacji seksualnej – początkowo raz w roku przez pierwsze 3–4 lata, a następnie powtarzane nie rzadziej niż co 3 lata.
Kiedy przypada data Twojego następnego badania cytologicznego?
Dzięki wczesnemu wykryciu choroby poprzez badanie cytologiczne ocalono życie wielu kobiet. Zatem, niezależnie od tego, jak bardzo zapracowaną jesteś osobą – zapamiętaj datę Twojego kolejnego badania. Regularne kontrole pomogą Ci ochronić własne zdrowie.

Co się stanie, jeśli wykryto obecność nieprawidłowych komórek?

Jeśli zostałaś powiadomiona o wykryciu nieprawidłowych komórek, czyli o „wyniku dodatnim”, oznacza to, że laboratorium zidentyfikowało pewne zmiany komórkowe, które wymagają dalszego zbadania. Nie wszystkie zmiany w obrębie komórek oznaczają, że powinnaś rozpocząć natychmiastowe leczenie; wiele z nich zniknie bez takiej potrzeby. W zależności od stopnia zmian, możesz być poproszona o wykonanie kolejnego badania cytologicznego, lub w pewnych przypadkach skierowana na kolopskopię.

Niewielka liczba kobiet proszona jest o powtórzenie badania cytologicznego, ponieważ pierwsze uznane zostało za nieadekwatne. Oznacza to, że laboratorium nie było w stanie dokonać oceny komórek na szkiełku i przedstawić wyniku. Może być to spowodowane obecnością krwi przysłaniającej obraz komórek lub tym, że próbka została rozprowadzona zbyt grubą lub zbyt cienką warstwą.

Możesz się dowiedzieć, że wynik badania cytologicznego jest na pograniczu. Oznacza to, że zaobserwowano zmiany komórkowe, lecz są one tak blisko normy, że prawdopodobnie samoistnie powrócą do stanu pierwotnego. W takim przypadku lekarz prawdopodobnie skieruje Cię na kolejne badanie cytologiczne w przeciągu 12 miesięcy.
Istotne jest, byś wykonała kolejne badanie cytologiczne lub przyszła na wizytę,
zgodnie z zaleceniem lekarza.
Jak dowiedzieć się więcej
Jeśli badanie cytologiczne wykaże obecność nieprawidłowych komórek, rzadko oznacza to, że masz raka lub jego wczesne stadium. Jednakże w pewnych przypadkach lekarz może skierować Cię na kolposkopię.
Kolposkopia przeprowadzana jest przez wyszkolonych do tego lekarzy. Kolposkop – podświetlany mikroskop – stosowany jest do badania szyjki macicy z bliska, by ocenić rozmiar i zaawansowanie zmian oraz ustalić odpowiednią terapię. Jeśli to konieczne, można pobrać próbkę tkanki z szyjki macicy do diagnozy, można w tym momencie również zastosować leczenie szyjki macicy. Możesz także zostać poproszona o wykonanie kolejnego badania cytologicznego w przyszłości.

Leczenie raka szyjki macicy i zmian komórek szyjki macicy

Leczenie zmian komórek szyjki macicy i raka szyjki macicy może być stosowane z powodzeniem i może obejmować szereg rodzajów terapii. Niezależnie od terapii zaleconej przez lekarza, upewnij się, że rozumiesz na czym ona polega.
• Jeśli nigdy nie wykonano u Ciebie badania cytologicznego lub od ostatniego badania upłynęło dużo czasu – nie zwlekaj i umów się na wizytę u ginekologa.
• Jeżeli kiedykolwiek wynik badania cytologicznego był u Ciebie nieprawidłowy, skonsultuj się z Twoim ginekologiem odnośnie terminu następnej wizyty.
• Pamiętaj o regularnym wykonywaniu cytologii.

Profilaktyka raka szyjki macicy dla mamy i córki

Kto powinien zaszczepić się przeciwko rakowi szyjki macicy?
Na zakażenie onkogennym typem wirusa HPV, a co za tym idzie na zachorowanie na raka szyjki macicy narażona jest każda kobieta. Postęp, jaki dokonał się w ostatnim czasie w medycynie, umożliwia już zabezpieczenie się przed tym nowotworem zarówno dziewczynkom jak i kobietom. Każda kobieta powinna przedyskutować ze swoim lekarzem możliwość zastosowania szczepionki.

Czy przeciwko wirusowi HPV powinny zaszczepić się również te kobiety, które miały tylko jednego partnera?

Tak, ponieważ do zakażenia wirusem HPV może dojść nawet poprzez kontakt z jednym partnerem. Dzieje się tak dlatego, że mężczyźni są również nosicielami wirusa i mogą przenieść go z partnerki na partnerkę. Niestety prezerwatywa nie chroni przed zakażeniem wirusem HPV, ponieważ do zakażenia może dojść poprzez kontakt skórny okolic narządów płciowych.

Czy przeciwko wirusowi HPV powinna szczepić się kobieta, która już miała z nim kontakt?

Zdecydowanie tak. Mimo, że szczepionka nie wpłynie bezpośrednio na istniejące zakażenia, to z całą pewnością uchroni kobietę przed kolejnym zakażeniem w przyszłości. Kobieta może ulegać zakażeniom wielokrotnie w ciągu swojego życia, ponieważ te wcześniej przebyte nie dają odporności przed kolejnymi.

Jaka jest skuteczność szczepionki?

Przeprowadzone badania dowodzą, że szczepionka zapewnia 100% ochronę przed zmianami przedrakowymi, powodowanymi przez najbardziej onkogenne typy wirusa: 16 oraz 18. Spośród wielu typów wirusa, te typy odpowiedzialne są za ponad 70% przypadków nowotworów szyjki macicy na całym świecie. Typy wirusa HPV 16, 18, 45 i 31 są wspólnie odpowiedzialne za 80% przypadków raka szyjki macicy na całym świecie.

Czy szczepionka jest bezpieczna?

Szczepionka nie zawiera wirusa HPV, a jedynie cząstki imitujące jego budowę, nie jest więc możliwe zakażenie w wyniku jej podania. Dolegliwości, jakie mogą pojawić się po zaszczepieniu, to zaczerwienienie i niewielki ból ramienia w miejscu iniekcji.
Jak wygląda szczepienie przeciwko wirusowi HPV?
Szczepionka podawana jest domięśniowo, w trzech dawkach.

Czy przed wykonaniem szczepienia konieczne są jakieś badania?

Szczepienie kobiet, które już rozpoczęły współżycie wymaga wpierw wykonania cytologii, natomiast kobiety przed inicjacją seksualną powinny zostać poddane rutynowemu badaniu kwalifikacji do szczepienia.

Czy zaszczepienie się oznacza, że można zrezygnować z regularnych badań cytologicznych?

Absolutnie nie. Cytologia jest nadal najbardziej skutecznym narzędziem wykrywania nowotworu szyjki macicy. Spośród bardzo wielu istniejących typów wirusa, szczepionka zapewnia ochronę przed tymi najbardziej niebezpiecznymi. Połączenie regularnie wykonywanej cytologii oraz szczepienia przeciwko wirusowi HPV, jest obecnie najskuteczniejszą formą ochrony przed rakiem szyjki macicy.

Źródło rak-szyjki-macicy.pl