Biegunka
Biegunka
Czym właściwie jest biegunka?
Naukowcy dokładnie zdefiniowali stan zwany biegunką. Mówi się o niej wtedy, gdy zostanie zaburzona funkcja jelit, czego wynikiem jest wydalanie kału o zawartości wody powyżej 75% i masie powyżej 250g/24h. Lekarze z praktycznego punktu widzenia mówią o biegunce wtedy, jeśli nastąpią dwa lub trzy luźne wypróżnienia w ciągu doby. Zdaje się to być definicja znacznie bardziej zrozumiała dla pacjenta.
Główne przyczyny biegunki
Istnieje bardzo dużo przyczyn powodujących biegunkę. Wśród dzieci biegunka najczęściej jest spowodowana:
• infekcjami przewodu pokarmowego na tle zakażeń: wirusowych, bakteryjnych, pasożytniczych
• uczuleniem lub nietolerancją pokarmową
• błędem dietetycznym
• powikłaniami po leczeniu doustnym antybiotykiem.
Najważniejsze przyczyny biegunki wśród dorosłych to:
• nerwica – przyczyna na tle psychicznym
• nadczynność tarczycy
• uczulenie na produkty – czynnik alergiczny
• zatrucie grzybami
• zatrucie lekami
• choroby układu pokarmowego - wrzodziejące zapalenie jelit
• nowotwory.
Rodzaje biegunek zależą od objawów i formy zaburzeń czynności jelit. Do najważniejszych należą:
• biegunka ostra i przewlekła – biegunka ostra trwa nie dłużej niż 10 dni. Natomiast przewlekła utrzymuje się 10-14 dni.
• biegunka osmotyczna – powodowana jest działaniem niektórych leków lub niedoborem laktozy. Z reguły ustępuje po zastosowaniu głodówki.
• biegunka wydzielnicza – wywołują ją przede wszystkim gronkowce. Występuje wtedy, gdy z komórek tworzących ścianę jelita do jego światła dostaje się zwiększona ilość płynów. Ten rodzaj biegunki nie ustępuje po zastosowaniu głodówki.
• biegunka wysiękowa – mamy z nią do czynienia wtedy, gdy do światła jelit oprócz wody dostaje się krew, śluz i białko. Mogą je powodować takie zakażenia jak Shigella czy Salmonella.
• biegunka po antybiotykoterapii – wywołana jest przez zażywaniem niektórych antybiotyków, jak również przez zachwianie równowagi naturalnej flory bakteryjnej jelit.
Do lekarza pierwszego kontaktu trzeba zgłosić się także wtedy, gdy:
• biegunka i wymioty występują u niemowląt i małych dzieci,
• występuje ciężka biegunka powodująca osłabienie i wymioty,
• występuje wysoka gorączka, wymioty i bóle głowy,
• biegunka nawraca,
• w kale pojawi się krew i śluz,
• występują zasłabnięcia i zatrzymanie moczu
Jak zapobiegać biegunce?
• najważniejsza jest higiena rąk – mycie wodą i mydłem przed każdym posiłkiem,
• wszystkie spożywane warzywa i owoce muszą być dokładnie umyte,
• jedzmy tylko świeżą żywność, potrawy powinny być dobrze ugotowane,
• nie należy jeść w pośpiechu,
• dokładnie przeżuwajmy pokarm,
• wybierając jedzenie w barach czy bufetach należy zachować ostrożność – w tym przypadku mamy mały wpływ na sposób przygotowania jedzenia. Warto jadać w miejscach sprawdzonych lub o dobrej renomie,
• przeciwko biegunce można się zaszczepić – zmniejsza się tym samym ryzyko kolejnego zakażenia,
• niemal wszystkie dzieci w wieku 2-3 lat są narażone na ten problem – dlatego też należy uświadamiać głównie rodziców i wychowawców o konieczności mycia rąk wodą i mydłem. Jest to podstawowa zasada w profilaktyce biegunki.
Odwodnienie – czy łatwo zauważyć?
Wraz z kałem biegunkowym pacjent traci bardzo dużo wody, ale także wspomnianych już wcześniej, koniecznych dla życia elektrolitów. Szybkie rozpoznanie i rozpoczęcie leczenia chroni przed groźnymi dla życia powikłaniami takimi jak uszkodzenie nerek, wstrząs, który objawia się bladością skóry, szybkim oddechem, zimnym potem, wilgotną skórą, zawrotami głowy, szybkim tętnem oraz szybkim, jednak słabym biciem serca do utraty przytomności włącznie. Objawy odwodnienia to:
• Pragnienie, (umiarkowane, aż do silnego),
• Suchość warg i języka,
• Oddawanie moczu w małych ilościach (kolor moczu bardziej intensywny niż zazwyczaj),
• Przyspieszenie oddechu i tętna,
• Nieelastyczność i suchość skóry,
• Zapadnięte oczy,
• U niemowląt zapadnięte ciemiączko.
Jak zapobiegać i leczyć odwodnienie?
Uzupełnianie i zapobieganie utraty elektrolitów i wody stanowi klucz do uniknięcia odwodnienia. Osobie cierpiącej na biegunkę należy podać do picia duże ilości wody, najlepiej wysokozmineralizowanej (zawiera elektrolity). Powinno się unikać napojów gazowanych, alkoholowych oraz bardzo słodkich (z wyjątkiem Coca Coli, bowiem zawarty w niej kwas fosforowy ma działanie anty- biegunkowe). Konieczne jest również dodatkowe przyjmowanie elektrolitów, bowiem picie jedynie wody/napojów powoduje rozcieńczenie osocza, co może prowadzić do groźnych powikłań (zaburzenia rytmu serca). Elektrolity można kupić w aptece w specjalnych saszetkach lub tabletkach do rozpuszczenia w wodzie (nie można podawać tabletek do połknięcia bez popicia min. 1l wody!). W przypadku, gdy nie ma dostępu do apteki podanie zwykłej soli kuchennej może uratować życie, należy jednak pamiętać, że jest to tymczasowy półśrodek, który nie jest w stanie uzupełnić wszystkich niedoborów.
Pomimo tego, że biegunka jest bardzo powszechnym schorzeniem, wiele osób tak naprawdę nie wie jak może być groźna dla ich życia. Należy, zatem pamiętać, że czasami szybka i odpowiednia reakcja na biegunkę, może uchronić nas od poważnych, związanych z nią konsekwencji.
Źródło: Poradnikmedyczny.pl doz.pl scumdoctor.com