Listerioza

Listerioza

Listerioza (łac. Listeriosis) – bakteryjna choroba zakaźna, atakująca zwierzęta i ludzi.
Odzwierzęcą chorobę u ludzi, czyli zoonozę, wywołują Gram-dodatnie pałeczki Listeria monocytogenes, które charakteryzują się szerokim rozpowszechnieniem (występuje na całym świecie), szybkim wzrostem i znaczną liczbą gatunków. Chorują: owce, świnie, bydło, konie, zające, króliki, kury, świnki morskie, szynszyle.
Znanych jest obecnie 13 odmian serologicznych gatunku Listeria monocytogenes patogennego dla człowieka. Inne gatunki bakterii rodzaju Listeria nie mają istotnego znaczenia w wywoływaniu choroby u ludzi.

Listerioza jest chorobą występującą na całym świecie lecz stosunkowo rzadko. Bakterie Listeria monocytogenes są można izolować z wody, gleby, gnijącej roślinności, traw, kiszonek oraz różnych gatunków ssaków, ptaków ryb i skorupiaków.

Źródłem zakażenia są zwierzęta, chorujące lub będące bezobjawowymi nosicielami pałeczek Listeria monocytogenes. Prowadzone badania epidemiologiczne wskazują także, że od 1 do 10% ludzi może być nosicielami Listeria monocytogenes (w przewodzie pokarmowym).

Na człowieka listerioza przenosi się poprzez żywność, głównie nie pasteryzowane mleko i surowe jarzyny a także sery, lody, surowe warzywa, fermentowane surowe kiełbasy, surowy i gotowany drób, surowe mięso (wszystkich gatunków) oraz surowe i wędzone ryby. Wrotami zakażenia jest przewód pokarmowy; u zdrowych osób, posiadających fizjologiczną florę jelitową, do zakażenie jednak nie dochodzi, gdyż uniemożliwia ona penetrację bakterii Listeria monocytogenes do ściany jelita.

Na listeriozę zapadają najczęściej osoby z obniżoną odpornością: chorzy na nowotwory i po przeszczepach nerek. Objawy, które u nich występują mogą przybierać postać grypopodobną lub postać ciężkiej listeriozy (zapalenie wsierdzia, ogólnonarządowa bakteriemia, zapalenie opon mózgowo – rdzeniowych).

Przebieg choroby
Okres wylęgania choroby wynosi od kilku dni do 3 miesięcy. Przebieg choroby może być ciężki i prowadzić do śmierci.

Objawy w okresie noworodkowym:
• zakażenie wczesne (objawy w 1 tygodniu życia):
o posocznica
o ropna ziarnica noworodków
o ostra niewydolność oddechowa
• zakażenie późne (objawy po ukończeniu 2 tygodnia życia):
o zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych

Objawy w późniejszym okresie życia:
• objawy grypopodobne
• wymioty
• biegunka
• posocznica
• zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych

Zarazki Listeria monocytogenes wykazują wyraźne powinowactwo do spojówek i ośrodkowego układu nerwowego. Najgroźniejsze jest jednak zakażenie Listeria monocytogenes występujące u kobiet w ciąży, gdyż dochodzi wtedy do śródmacicznego zakażenia płodu i w konsekwencji wystąpienia u narodzonego dziecka bardzo ciężkiego niedorozwoju prowadzącego do szybkiej śmierci.

Listeriozę leczy się antybiotykami β – laktamowymi. Śmiertelność wynosi od 30 do 60%. Przebycie liseriozy pozostawia prawdopodobnie trwałą odporność. 

Wśród podstawowych środków zmniejszających ryzyko skażenia żywności należy wymienić: czyszczenie i odkażanie posadzek, kanałów ściekowych, urządzeń do schładzania oraz miejsc uboju zwierząt, gdyż Listeria monocytogenes preferuje do rozwoju miejsca wilgotne oraz odpady organiczne. W gospodarstwie domowym należy wiedzieć, że Listeria monocytogenes nie rozwija się w temperaturze poniżej 2°C i powyżej 45°C., ginie natomiast w czasie obróbki cieplnej (gotowanie i pasteryzacja) i pod wysokim ciśnieniem.
 

Źródło: Wsse.krakow.pl wikipedia.org foodpoisonblog.com