Zapalenie dróg moczowych

Zapalenie dróg moczowych

Układ moczowy jest delikatny i podatny na infekcje. Zakażenie może pojawić się w każdym jego odcinku. Infekcje układu moczowego należą do nieprzyjemnych i krępujących dolegliwości. Zdarzają się często, zwłaszcza u kobiet. Jak dochodzi do infekcji, jakie czynniki sprzyjają zakażeniom, jak leczy się zakażenia dróg moczowych?

Budowa i funkcje układu moczowego.
Układ moczowy odpowiada za powstawanie, gromadzenie i wydalanie moczu. W jego skład wchodzą: nerki, moczowody, pęcherz moczowy i cewka moczowa.
Nerki usytuowane są na tylnej ścianie jamy brzusznej. Produkują mocz poprzez usuwanie z krwi zbędnych substancji. Powstały w ten sposób mocz wydostaje się z nerek i przepływa przez moczowody do pęcherza moczowego, gdzie jest gromadzony.
Pęcherz moczowy wypełnia się moczem w ciągu kilku godzin. Mocz podczas mikcji wypływa z pęcherza moczowego i przez cewkę moczową wydostaje się na zewnątrz. Proces ten wymaga równoczesnego rozluźnienia mięśni cewki i skurczu mięśni pęcherza.

Jak dochodzi do infekcji?
Do zakażenia układu moczowego najczęściej dochodzi drogą wstępującą. Czynnik zakaźny (zwykle bakterie) przedostają się przez cewkę moczową do pęcherza, a czasem nawet poprzez moczowody do nerek.
Przyczyną zakażeń w obrębie układu moczowego mogą być również procesy zapalne w narządach sąsiadujących z tym układem (proces zapalny szerzy się wówczas przez ciągłość – z narządu na narząd).

Dlaczego kobiety chorują częściej?
Cewka moczowa kobiet jest znacznie krótsza od cewki moczowej u mężczyzn – stąd bakterie mogą łatwiej wnikać do układu. U mężczyzn oraz u kobiet liczba zachorowań wzrasta z wiekiem. U mężczyzn wzrost zachorowalności związany jest z częstym w późniejszym wieku przerostem gruczołu krokowego.

Jakie czynniki sprzyjają zakażeniom?
Istnieją określone czynniki predysponujące do zakażeń układu moczowego. Obniżona odporność organizmu, cukrzyca, wady anatomiczne w zakresie układu moczowego (np. zwężenie cewki), cewnik założony do pęcherza, ciąża, duża aktywność seksualna kobiet, czy też kamica nerkowa sprzyjają infekcjom.
Kamień w moczowodzie, ucisk na moczowód (np. przez guz), przerost prostaty to przykładowe
USG układu moczowego

Do rozwoju zakażeń dochodzi najczęściej, gdy następuje zastój moczu w drogach moczowych. Często nieprawidłowa budowa anatomiczna układu moczowego kobiety sprzyja zaleganiu moczu. Dzięki USG można tę wadę wykryć, a następnie ją leczyć, dlatego też badanie to powinno stać się już regułą. Gdy przyczyną zakażeń dróg moczowych jest kamica dróg moczowych, USG wykrywa złogi kamieni w układzie moczowym.
Do tego badania należy się odpowiednio przygotować i wypić dużo płynów, aby pęcherz moczowy był wypełniony moczem. Badanie wykonane z pustym pęcherzem nie jest miarodajne.

Badanie moczu podczas menstruacji

Jeżeli przeprowadza się badanie moczu podczas menstruacji i zakażenia układu moczowego, ogólne badanie moczu może być wtedy zafałszowane. Natomiast posiew moczu jest wiarygodny nawet w trakcie menstruacji i jeśli jest zlecony przez lekarza, trzeba go koniecznie wykonać.

Jeśli jesteś w ciąży

Kobiety w ciąży częściej chorują na zakażenia układu moczowego. I to zarówno dolnego odcinka układu moczowego, jak i górnego, np. odmiedniczkowe zapalenie nerek. Jest to spowodowane zmianami hormonalnymi oraz anatomicznymi w obrębie jamy brzusznej. Leczenie tego schorzenia w ciąży jest trudne, gdyż wiele preparatów ma niekorzystne działanie na rozwijający się płód.

Noszenie krótkich spódniczek, powodując oziębianie dolnych partii ciała, może być przyczyną powstania zapalenia np. pęcherza moczowego. Oziębienie tych części ciała zdecydowanie wiąże się z większym ryzykiem powstania zakażeń układu moczowego.

Inne przyczyny

Najczęściej do zakażeń dróg moczowych dochodzi poprzez cewkę moczową. Mogą one mieć jednak i inne przyczyny. Na przykład na drodze krwiopochodnej, gdy zakażeniu ulegną narządy sąsiadujące z pęcherzem i nerkami.
Zakażenia dróg moczowych mogą być również spowodowane stanami zapalnymi jajników, macicy, jelita grubego, wyrostka robaczkowego. Zdarza się to jednak rzadko.

Leczenie zakażeń układu moczowego.
Włączając wcześnie leczenie łatwo można osiągnąć zamierzony cel leczniczy. Zakażenia zaniedbane, gdy pacjent nie zgłosi się do lekarza przechodzą w stan przewlekły i stwarzają ryzyko powikłań – np. zaburzenia funkcji nerek.
Leczenie polega na usunięciu lub leczeniu czynników predysponujących do występowania zakażeń – jeśli takie istnieją. Właściwym postępowaniem będzie np. usunięcie przeszkód w odpływie moczu (usunięcie kamieni nerkowych, korekcja chirurgiczna wad układu moczowego).
W zakażeniach wstępujących potrzebna będzie właściwa antybiotykoterapia. Ambulatoryjnie najczęściej stosuje się szerokowidmowe antybiotyki. U chorych hospitalizowanych oraz u chorych z nawrotem zakażenia wykonuje się posiew moczu. Hodowla drobnoustroju z moczu pozwala określić, jaka bakteria spowodowała zakażenie. Wykonuje się też antybiogram, który pozwala określić, na jaki antybiotyk bakteria jest wrażliwa. Czasem by zidentyfikować czynnik zakaźny wykonuje się badania antygenów drobnoustrojów lub DNA drobnoustroju. Znając „wroga” można z nim skuteczniej walczyć, stosując odpowiednie leki.
Leczenie objawowe ostrych zakażeń dróg moczowych polega na leżeniu w łóżku, obfitej podaży płynów i częstym oddawaniu moczu (wówczas drobnoustroje są wypłukiwane z dróg moczowych). W bolesnym zapaleniu pęcherza moczowego stosuje się też leczenie przeciwbólowe. Należy unikać oziębienia nóg, zawilgocenia bielizny.

Czy wiesz, że...

• Wypijanie odpowiednich ilości płynów zwiększa produkcję moczu, który mechanicznie eliminuje bakterie z błon śluzowych, wpływając na stan jałowości układu moczowego.
• Nie należy wstrzymywać się z oddawaniem moczu, gdyż częste siusianie może chronić nas przed zakażeniami narządu moczowego.
• Raz do roku zaleca się wszystkim paniom wykonanie ogólnego badania moczu.
przyczyny utrudnionego odpływu moczu – zastój moczu sprzyja namnażaniu się bakterii.

Źródło: Zdrowie.flink.pl resmedica.pl medical-look.com