Rak płuc

Rak płuca (inna, niekiedy stosowana nazwa rak oskrzela) - najczęstszy nowotwór złośliwy, na który umiera rocznie na całym świecie 1,3 mln osób. Jest jednym z najgorzej rokujących nowotworów. Stanowi najczęstszą przyczynę zgonów z powodu raka u mężczyzn i jest na 2. miejscu pod tym względem u kobiet. Obecny stan wiedzy wskazuje na to, że największy wpływ na ryzyko zachorowania na raka płuca ma długoterminowe narażenie na wdychane karcynogeny, a zwłaszcza dym tytoniowy.

Wydaje się, że w rzadkich przypadkach zachorowań na raka płuca u osób, które nigdy nie paliły do zachorowania dochodzi najczęściej przez połączenie czynników genetycznych oraz ekspozycji na bierne palenie. Poza tym radon oraz zanieczyszczenie powietrza, także mają wpływ na powstawanie raka płuca. Głównymi objawami choroby przy rozpoznaniu są: kaszel, duszność, ból w klatce piersiowej i krwioplucie. Podstawą rozpoznania jest ocena histopatologiczna wycinków guza pobranych, na przykład, podczas bronchoskopii. Leczenie i rokowanie zależy od typu histologicznego raka oraz stopnia klinicznego zaawansowania i ogólnego stanu zdrowia pacjenta. W leczeniu stosuje się przede wszystkim metody operacyjne (wybrane postacie raka płuc), radioterapię i chemioterapię - co składa się na systemowe leczenie nowotworów. Efekty leczenia raka płuca są niezadowalające i najważniejsze znaczenie w zmniejszeniu śmiertelności z jego powodu ma zwalczanie nałogu palenia tytoniu i innych zagrożeń środowiskowych, w tym reżimu BHP np. podczas utylizacji azbestu.


Epidemiologia
Jest najczęstszym nowotworem złośliwym w Polsce i na świecie. Według danych z 2002 roku zachorowania na raka płuca stanowią 12,3% wszystkich nowych przypadków raka w ciągu roku. Rak płuca występuje kilka razy częściej u mężczyzn niż u kobiet. W 2002 roku podawano, że rak płuca jest pierwszym pod względem umieralności z powodu chorób nowotworowych wśród mężczyzn i drugim wśród kobiet. Od połowy lat osiemdziesiątych ubiegłego wieku obserwuje się zahamowanie zachorowalności wśród mężczyzn. Wśród kobiet liczba zachorowań nadal rośnie. Najwięcej zachorowań na raka płuc występuje w wieku około 60-70 lat.


Typy raka płuca
Występują dwa główne typy raka płuca: drobnokomórkowy rak płuca niedrobnokomórkowy. Ważna jest właściwa diagnostyka gdyż obydwa te typy są leczone w różny sposób.
Niedrobnokomórkowy rak płuca jest najczęściej występującą formą raka płuca, występuje w około 75-80 procent wszystkich przypadków. Istnieją trzy jego rodzaje:
1. rak gruczołowy (gruczolakorak) - który stanowi 40 proc. wszystkich raków płuca, najczęściej może występować u kobiet
2. rak płaskonabłonkowy - stanowi 25 proc. wszystkich przypadków raka płuca, występuje najczęściej u mężczyzn i osób starszych
3. rak wielkokomórkowy - stanowi jedynie 10 proc. przypadków raka płuca, w porównaniu z innymi typami raka płuca jego wzrost postępuje szybciej i szybciej rozprzestrzenia się w płucach.
Jakie są szanse chorego?
Niestety tylko dwadzieścia procent ludzi po postawieniu diagnozy raka płuc przeżywa. Ich procent zmniejsza się do 6 po pięciu latach od zdiagnozowania. Ważny jest również w tym przypadku stopień w jakim rozwinął się nowotwór i metoda jaką dany pacjent jest leczony. Szanse chorego o wiele się zwiększają jeśli diagnoza jest postawiona odpowiednio wcześnie. Wtedy przeżywa nawet 80 procent chorych przez najbliższe pięć lat a duża część z nich może być wyleczona na stałe. We wczesnym wykryciu raka płuc może pomóc irydologia i irydodiagnostyka. Ta nauka oraz metoda mogą pomóc w wykryciu skłonności do raka jeszcze przed jego pojawieniem się oraz pomóc w jego wykryciu w bardzo wczesnym stadium. Niestety u wielu ludzi rozpoznanie następuje zbyt późno. Około siedemdziesiąt procent pacjentów ze stwierdzonym rakiem niedrobnokomórkowym płuc jest w stopniu zaawansowanym a nowotwór zdążył się już rozprzestrzenić do innych części ciała. Niestety tacy ludzie mają bardzo małe szanse na przeżycie roku a jedynie dwa procent ma możliwość przeżyć pięć lat. Przeciętnie chorzy z rakiem niedrobnokomórkowym żyją około czterech miesięcy.
Czynniki wpływające na zwiększenie szansy na raka płuc. Palenie tytoniu- najważniejszy czynnik ponieważ palacza to dziewięć na dziesięć przypadków ze zdiagnozowanym rakiem płuc. Jeżeli dany człowiek palił dwadzieścia papierosów dziennie przez 40 lat szanse jego zachorowania zwiększają się ośmiokrotnie. Palenie zwiększa o 25 procent szanse na zachorowanie u współmałżonków ludzi palących tytoń. Innymi czynnikami wpływającymi na zwiększenie ryzyka raka płuc jest blizna po przebytej wcześniej chorobie płuc, długie przebywanie w pomieszczeniach gdzie znajduje się lub produkuje azbest czy gazy radonu, występowanie raka płuc w rodzinie, leczenie przecinowotworowe. Zanieczyszczenie powietrza również ma wpływ na występowania raka płuc choć nie zbadano jeszcze tego faktu dokładnie.


Rozpoznawanie raka płuc Nie stwierdzono typowych objawów raka płuc lecz na pewno mogą na to wskazywać:
• kaszel, który jest narastający mimo leczenia układu oddechowego
• bolesność w klatce piersiowej
• odkrztuszanie się krwią
• świszczący oddech, chrypka, duszności
• długotrwałe mimo leczenia zapalenie oskrzeli czy płuc.
• obrzęki na twarzy lub szyi
• spadek wagi oraz brak apetytu
• ogólne przemęczenie i apatyczność


Leczenie raka płuc
Choroba ta w bardzo łatwy sposób rozprzestrzenia się w naszym układzie limfatycznm w związku z czym leczenie może być skomplikowane. Rozprzestrzenianie nazywa się powszechnie przerzutami i zmniejszają one szanse na przeżycie u chorego. W dzisiejszych czasach lekarze stosują trzy podstawowe metody leczenia chorych na raka płuca:
• leczenie chirurgiczne (operacyjne)
• napromienianie (radioterapia)
• chemioterapia.
Metody te stosuje się biorąc pod uwagę przypadek chorego, rodzaj nowotworu, zaawansowanie, wiek, ogólny stan zdrowia. Operacja czy radioterapia mogą przynieść efekty jeśli rak nie rozprzestrzenił się dlatego tak ważna jest diagnoza i wykrycie we wczesnym etapie - na przykład irydologiczna. Odsetek chorych wyleczonych we wczesnym etapie to około 70 procent pod warunkiem, że chory ma ogólny stan zdrowia w miarę dobry.

 

Leczenie raka płuca

W raku płuca szansą chorego na wyleczenie są tym większe, im wcześniej choroba zostanie wykryta. We wczesnych etapach zaawansowania choroby wysoce skuteczne jest wycięcie chirurgiczne. Do leczenia chirurgicznego kwalifikują się chorzy z niskim stopniem zaawansowania nowotworu, tj. w tzw. stopniach IA i IB, IIA i IIB oraz część chorych w stopniu IIIA . Toteż dokładne określenie stopnia zaawansowania choroby jest ważne dla kwalifikacji do zabiegu chirurgicznego, jak też określenia rokowań na wyleczenie.im wcześniej choroba zostanie wykryta. We wczesnych etapach zaawansowania choroby wysoce skuteczne jest wycięcie chirurgiczne. Do leczenia chirurgicznego kwalifikują się chorzy z niskim stopniem zaawansowania nowotworu, tj. w tzw. stopniach IA i IB, IIA i IIB oraz część chorych w stopniu IIIA . Toteż dokładne określenie stopnia zaawansowania choroby jest ważne dla kwalifikacji do zabiegu chirurgicznego, jak też określenia rokowań na wyleczenie. Charakterystyczne, źle rokujące cechy wysokiego zaawansowania choroby to istnienie przerzutów, zwłaszcza odległych, np. do kości, wątroby, czy mózgu. Przerzuty, jak też nowotworowy wysięk w opłucnej wyznaczają tak wysoki stopień zaawansowania choroby, że zabieg chirurgiczny staje się bezskuteczny. Podobnie niekorzystnie rokuje rozpoznanie drobnokomórkowego raka płuca, gdyż ta choroba jest zwykle rozsiana, już w chwili rozpoznania. Jeśli kolejne źle rokujące czynniki uszeregujemy - od najmniej korzystnych do najmniej groźnych dla zdrowia- to otrzymamy następującą hierarchię: (1) istnienie odległych przerzutów, (2) nowotworowy wysięk w opłucnej; (3) istnienie drobnokomórkowego raka płuca (4)przerzuty do węzłów chłonnych śródpiersia, (5) istnienie nieoperacyjnego (nieoperowalnego) guza pierwotnego, (6) przerzuty do węzłów chłonnych wnęki lub śródmiąszowych, (7) guz pierwotny, dający się operować, naciekający na sąsiednie tkanki, (8) guz pierwotny ograniczony do płuca, (9) rak niedrobnokomórkowy. Pierwszym krokiem diagnostycznym jest ustalenie rodzaju, wielkości i umiejscowienia guza pierwotnego. (5) Jeśli mamy do czynienia z drobnokomórkowym rakiem płuca, to poza rzadkimi wyjątkami, nie jest on leczony chirurgicznie, gdyż w momencie rozpoznania bardzo często identyfikuje się przerzuty.(3) Po dokładnym rozpoznaniu i określeniu stopnia zaawansowania – stosuje się chemioterapię, a w przypadku zaawansowania choroby również radioterapię. Natomiast jeśli mamy do czynienia z niedrobnokomórkowym rakiem płuca (9) - to niezależnie o jego typu – płaskonabłonkowy, wielkokomórkowy, gruczolakorak – leczymy je podobnie, ponieważ przebieg choroby i skuteczność stosowanych terapii jest zbliżony. Duże znaczenie ma naciekanie guza sąsiednich narządów. (7) Gorsze rokowania niesie naciekanie ważnych życiowo narządów (serca, wielkich naczyń, tchawicy, itd.), lepsze rokowanie – mniej istotnych (ścian klatki piersiowej, przepony, osierdzia). Nie mniejsze znaczenie dla zdrowia chorego ma doświadczenie zespołu chirurgów i jakość przeprowadzonej operacji. Do leczenia chirurgicznego kwalifikują się chorzy, u których nie stwierdza się przeciwwskazań do doszczętnego wycięcia miąższu płucnego wraz z guzem w zakresie, jaki jest konieczny dla całkowitego usunięcia nowotworu wraz ze wszystkimi okolicznymi węzłami chłonnymi. Poszukiwanie przerzutów do węzłów chłonnych śródpiersia.(4) to kolejny krok diagnostyczny. Przerzuty do węzłów chłonnych położonych po przeciwnej stronie wobec guza pierwotnego określa się, jako zaawansowanie w stopniu IIIB, a przeżycie w tej grupie chorych jest tylko nieznacznie dłuższe, niż chorych z przerzutami odległymi. U chorych w lepszym stanie można w takich przypadkach rozważyć jednoczesną chemio i radioterapię. U chorych z przerzutami do węzłów chłonnych po stronie umiejscowienia guza (stopień zaawansowania IIIA) możliwe jest wyleczenie w przypadku dobrego staniu ogólnego. Szansą tych chorych jest poddanie się tzw. terapii skojarzonej składającej się z chemioterapii, radioterapii i zabiegu chirurgicznego. Z przyczyn pozachirurgicznych (zły stan ogólny, niewydolność oddechowa krążenia, brak zgody na leczenie – niewielka grupa chorych w stopniach I i II – zamiast leczenia chirurgicznego jest poddawana napromienianiu o założeniu radykalnym. Znaczna część chorych w stopniu IIIA i nieliczni chorzy w stopniu IIIB są poddawani leczeniu chirurgicznemu w skojarzeniu z chemioterapią lub radioterapią.
Końcowym etapem postępowania diagnostycznego jest ustalenie, czy istnieją odległe przerzuty lub nowotworowy wysięk w opłucnej w przebiegu niedrobnokomórkowego raka płuca.
Do radykalnej radioterapii kwalifikowani są chorzy z potwierdzonym histologicznie lub cytologicznie rozpoznaniem niedrobnokomórkowego raka płuca, u których choroba jest ograniczona do jednej połowy klatki piersiowej, bez wysięku w jamie opłucnej zawierającego komórki nowotworowe i bez naciekanie ściany klatki piersiowej (poza chorymi z rakiem szczytu płuca). Warunkami bezpiecznego napromieniania radykalnego są dobry stan ogólny i dostateczna wydolność oddechowa. Odrębnym zagadnieniem jest stosowanie radioterapii uzupełniającej pierwotne leczenie chirurgiczne. Uzupełniająca radioterapia jest bezwzględnie wskazana u chorych w przypadkach tzw wątpliwego marginesu chirurgicznego (np. wątpliwości odnośnie doszczętności wycięcia węzłów chłonnych, nacieków w linii cięcia chirurgicznego).
Wyniki ostatnio opublikowanych badań stawiają pod znakiem zapytania celowość innych wskazań do uzupełniającego napromieniania (np. napromieniania wszystkich chorych z zajęciem węzłów chłonnych). Do paliatywnej radioterapii kwalifikują się chorzy z objawami, które upośledzają jakość życia (kaszel, krwioplucie, ból w klatce piersiowej, zespół żyły głównej górnej, utrudnienie potykania itp.) Radioterapia paliatywna może być rozważana również w związku z pojawieniem się przerzutów (zwłaszcza do mózgu i do kości). Obecnie przeważa pogląd, ze radioterapia paliatywna za pomocą podania pojedynczych wysokich frakcji jest postępowaniem szybciej prowadzącym do uzyskania efektu łagodzącego i umożliwiającym krótszy pobyt w szpitalu. Ostatnio coraz szersze zastosowanie w paliatywnym leczeniu ma radioterapia dojamowa (brachyterapia) szczególnie u chorych z upośledzeniem drożności dróg oddechowych przez umiejscowiony wewnątrzoskrzelowo czy wewnątrztchawiczo komponent nowotworu.

Źródło: irydologia.pl wikipedia.org przychodnia.pl