Zespół Raynaud - objaw Raynauda

Zespół, objaw Raynaud

Napadowe pogorszenie ukrwienia palców objawiające się najpierw zblednięciem, następnie zaczerwieniem i/lub zasinieniem, któremu może towarzyszyć pieczenie, mrowienie czy ból nazywamy objawem Raynauda. Objaw dotyczy kilku palców, rzadziej wszystkich, najczęściej ich części. Charakterystyczne jest wyzwalanie objawu poprzez oziębienie kończyny – np. zanurzenie w zimnej wodzie, czy na mrozie.
Jeśli objaw występuje samoistnie, wtedy stan taki nazywamy chorobą Raynauda. W sytuacji, gdy towarzyszy innym chorobom nazywany jest zespołem Raynauda.

Rodzaje choroby:
Pierwotny – występuje jako samoistna choroba nie towarzyszy innym schorzeniom, napad skurczu naczyń powodujący niedokrwienie palców trwa do 30 min.
Wtórny – towarzyszy innym chorobom, objawy są takie same jak w pierwotnym, skurcze mogą być zlokalizowane asymetrycznie, zespól rozwija się w wyniku innych chorób, więc najpierw trzeba wyleczyć te choroby aby pozbyć się skurczów palców

Przyczyny:
Najczęstszymi przyczynami zespołu Raynauda są choroby tkanki łącznej zwane popularnie „reumatycznymi”. Powodowany bywa także przez choroby tętnic takie jak miażdżyca, zaburzenia neurologiczne, odpornościowe (występowanie nieprawidłowo reagujących przeciwciał), urazy czy narażenie na wibrację, zatory tętnic obwodowych, choroby hematologiczne i onkologiczne. Niektóre leki mogą również przyczyniać się do wystąpienia tego zespołu – zwłaszcza beta-blokery, pochodne ergotaminy.
Ponadto palenie papierosów, zażywanie amfetaminy lub kokainy może się przyczynić do rozwoju tego schorzenia.

Epidemiologia:
Pierwotny zespół Raynauda dotyczy ok. 3% populacji. Kobiety chorują 5 razy częściej. Objawy najczęściej dotykają osób między 20 a 40 r.ż.
Objawy i przebieg:
Napady przebiegają trójetapowo:
1. Zblednięcie – spowodowane skurczem tętnic palców
2. Sinica – spowodowana porażeniem małych żyłek, zbierających krew z naczyń włosowatych
3. Zaczerwienienie – spowodowane odruchowym rozszerzeniem naczyń

Rozpoznanie:
Rozpoznania dokonuje się na podstawie stwierdzenia charakterystycznych objawów występujących symetrycznie na obu rękach (ważne że bóle występują tylko podczas napadu). Wyklucza się zmiany troficzne. Prawidłowy wynik badań kapilaroskopowych i laboratoryjnych.

Leczenie:
W przypadku postaci wtórnej należy jednocześnie leczyć chorobę wywołującą zespół Raynauda.
Leczenie objawu Raynauda polega na unikaniu oziębiania rąk i stóp, a w bardziej dokuczliwych przypadkach podaje się leki rozszerzające tętnice z grupy antagonistów wapnia.

Należy rzucić palenie i zaprzestać przyjmowanie używek a także odstawić (lub zmienić) leki które mogą wywoływać chorobę
Leczenie z wyboru: maść z nitrogliceryną i nefedypina lub losartan doustnie

Źródło: Gerd Herold `Medycyna wewnętrzna` kardioserwis.pl marfan.pl