Zakażenie, infekcja układu moczowego

Zakażenie, infekcja układu moczowego

Zakażenie układu moczowego (ZUM, łac. infectio tractus urinarii, ang. urinary tract infections, UTI) – zakażenie bakteryjne dowolnego odcinka układu moczowego. Wyróżnia się kilka postaci klinicznych ZUM:
• Znamienny bakteriomocz to patognomoniczna dla ZUM liczbę kolonii bakteryjnych wyhodowanych z 1 mL moczu, zależna od sposobu pobrania moczu, płci pacjenta i objawów klinicznych.
• Bezobjawowy bakteriomocz to znamienny bakteriomocz bez zmian w badaniu ogólnym moczu i bez klinicznych objawów ZUM.
• Powikłane zakażenie układu moczowego
• Niepowikłane zakażenie układu moczowego
• Nawrót zakażenia układu moczowego to ponowny epizod ZUM wywołany tym samym czynnikiem etiologicznym w okresie pierwszych 3 tygodni od zakończenia leczenia poprzedniego epizodu ZUM.
• Ponowne zakażenie układu moczowego (reinfekcja)

Dlaczego kobiety chorują częściej?

Cewka moczowa kobiet jest znacznie krótsza od cewki moczowej u mężczyzn – stąd bakterie mogą łatwiej wnikać do układu. U mężczyzn oraz u kobiet liczba zachorowań wzrasta z wiekiem. U mężczyzn wzrost zachorowalności związany jest z częstym w późniejszym wieku przerostem gruczołu krokowego.

Jakie czynniki sprzyjają zakażeniom?

Istnieją określone czynniki predysponujące do zakażeń układu moczowego. Obniżona odporność organizmu, cukrzyca, wady anatomiczne w zakresie układu moczowego (np. zwężenie cewki), cewnik założony do pęcherza, ciąża, duża aktywność seksualna kobiet, czy też kamica nerkowa sprzyjają infekcjom.
Kamień w moczowodzie, ucisk na moczowód (np. przez guz), przerost prostaty to przykładowe przyczyny utrudnionego odpływu moczu – zastój moczu sprzyja namnażaniu się bakterii.

Objawy i przebieg
U noworodków
• nadmierne pourodzeniowe obniżenie masy ciała
• niechęć do ssania
• wymioty
• biegunka
• drgawki
• niepokój, płacz
• hipotonia mięśniowa
• przedłużająca się żółtaczka
• sinica
• meningizm
• wzdęcie brzucha
U niemowląt
• zwyżki temperatury ciała o nieznanej przyczynie
• gorączka (w OOZN)
• rozdrażnienie, niepokój, senność
• meningizm
• stan odwodnienia
• brak łaknienia
• brak przyrostów masy ciała
• skłonność do wymiotów
• wzdęcia
• drgawki
• tężyczka
• bladość i suchość skóry
• wyprzenia
• płacz w czasie mikcji (w zapaleniu pęcherza)
U dzieci starszych
• zwyżki temperatury
• wzmożone pragnienie
• wielomocz
• brak łaknienia
• mdłości, wymioty
• ból brzucha
• zaparcia
• drgawki
• bóle głowy
• męczliwość
• opóźnienie wzrastania
U dorosłych
• objawy dyzuryczne
• częstomocz
• nykturia
• ból okolicy nadłonowej
• ból okolicy lędźwiowej
• gorączka
• nudności
• ból brzucha
• bóle głowy.

Badanie moczu.

Prawidłowy kolor moczu to słomkowy, przejrzysty. W prawidłowym wyniku badania moczu osad może zawierać w polu widzenia: do 5 leukocytów, do 2 erytrocytów, pojedyncze wałeczki szkliste; białko – do 150 mg/dobę; pH moczu od 4,8 do 7,6. Kwaśny odczyn moczu występuje między innymi przy stosowaniu diety bogatomięsnej, natomiast zasadowy u jaroszy.
W badaniu ogólnym moczu, jeśli doszło do zakażenie układu moczowego zauważalne może być zmętnienie moczu, krew w moczu, nieprawidłowy kolor moczu. W badaniu laboratoryjnym stwierdza się zwiększoną liczbę krwinek białych (leukocytów) i czerwonych (erytrocytów), obecność białka.
Przynajmniej raz w roku zaleca się przeprowadzenie ogólnego badanie moczu (w ciąży - co miesiąc). W przypadku niepokojących objawów warto wykonać USG pęcherza i nerek.

Powikłania
• ropień korowo-rdzeniowy nerki
• mnogie ropnie kory nerek
• ropień okołonerkowy
• zgorzelinowe odmiedniczkowe zapalenie nerki
• martwica brodawek nerkowych
• roponercze
• przewlekłe odmiedniczkowe zapalenie nerek
• niewydolność nerek
• urosepsa
• żółtakoziarniniakowe zapalenie nerek
• nadciśnienie tętnicze: jest najczęstszym powikłaniem nawracających ZUM górnych dróg moczowych u dzieci.
• nefropatia refluksowa

Leczenie zakażeń układu moczowego.

Włączając wcześnie leczenie łatwo można osiągnąć zamierzony cel leczniczy. Zakażenia zaniedbane, gdy pacjent nie zgłosi się do lekarza przechodzą w stan przewlekły i stwarzają ryzyko powikłań – np. zaburzenia funkcji nerek.
Leczenie polega na usunięciu lub leczeniu czynników predysponujących do występowania zakażeń – jeśli takie istnieją. Właściwym postępowaniem będzie np. usunięcie przeszkód w odpływie moczu (usunięcie kamieni nerkowych, korekcja chirurgiczna wad układu moczowego).
W zakażeniach wstępujących potrzebna będzie właściwa antybiotykoterapia. Ambulatoryjnie najczęściej stosuje się szerokowidmowe antybiotyki. U chorych hospitalizowanych oraz u chorych z nawrotem zakażenia wykonuje się posiew moczu. Hodowla drobnoustroju z moczu pozwala określić, jaka bakteria spowodowała zakażenie. Wykonuje się też antybiogram, który pozwala określić, na jaki antybiotyk bakteria jest wrażliwa. Czasem by zidentyfikować czynnik zakaźny wykonuje się badania antygenów drobnoustrojów lub DNA drobnoustroju. Znając „wroga” można z nim skuteczniej walczyć, stosując odpowiednie leki.
Leczenie objawowe ostrych zakażeń dróg moczowych polega na leżeniu w łóżku, obfitej podaży płynów i częstym oddawaniu moczu (wówczas drobnoustroje są wypłukiwane z dróg moczowych). W bolesnym zapaleniu pęcherza moczowego stosuje się też leczenie przeciwbólowe. Należy unikać oziębienia nóg, zawilgocenia bielizny.

Źródło: zdrowie.flink.pl wikipedia,org