Nietrzymanie moczu - inkontynencja

Nietrzymanie moczu - inkontynencja

Inkontynencja, inaczej nietrzymanie moczu. Słowo inkontynencja pochodzi od łacińskiego słowa incontinens, a dosłowne tłumaczenie tego pojęcia oznacza: "nie trzymając przy sobie".
Inkontynencja oznacza problem niekontrolowanego wydalania moczu lub kału. O problemie inkontynencji mówimy wówczas, gdy mocz bez udziału naszej świadomości uchodzi z pęcherza, co może utrudniać choremu normalny udział w życiu społecznym. Osoba cierpiąca na inkontynencję nie jest w stanie samodzielnie kontrolować momentu, w którym nastąpić ma wydalenie moczu lub kału.

Płeć, wiek i choroby

Nietrzymanie moczu stwierdza się dwukrotnie częściej u kobiet. Dane statystyczne z oddziałów oraz poradni ginekologicznych i urologicznych wykazują, że objaw ten występuje u około 25-30% pacjentek po 45. roku życia. Należy zaznaczyć, że pewna liczba chorych nigdy nie zgłasza się do lekarza.

Znanymi czynnikami ryzyka jest więc płeć, wiek, a także (chociaż nie w pełni udokumentowanymi) zakażenia układu moczowego, menopauza, brak aktywności fizycznej po porodach, zabiegi operacyjne układu moczowo-płciowego, niektóre choroby (np. przerost gruczołu krokowego, zapalenia pochwy, udar mózgu, stwardnienie rozsiane, cukrzyca, niewydolność krążenia), alkoholizm oraz pewne leki.

Nietrzymanie moczu można podzielić na kilka rodzajów: tzn. niestabilność wypieracza (niestabilny pęcherz, pęcherz spastyczny, czyli o wzmożonym napięciu), wysiłkowe nietrzymanie moczu (niewydolność zwieracza), nietrzymanie ze stałym wypływem z przepełnionego pęcherza (arefleksja wypieracza, pęcherz atoniczny), nietrzymanie czynnościowe oraz jatrogenne (wywołane przekonaniem o chorobie pęcherza).

Rodzaje
Do najczęściej występujących rodzajów nietrzymania moczu według Komitetu Standaryzacji Międzynarodowego Towarzystwa Kontynencji (International Continence Society - ICS, www.icsoffice.org) można zaliczyć:
Wysiłkowe nietrzymanie moczu to objaw polegający na mimowolnym wycieku moczu podczas wysiłku, kichania lub kaszlu.
Naglące nietrzymanie moczu to objaw polegający na mimowolnym wycieku moczu, któremu towarzyszy lub poprzedza go uczucie nagłego parcia na mocz.
Mieszane nietrzymanie moczu to objaw polegający na mimowolnym wycieku moczu z towarzyszącym uczuciem nagłego parcia, jak również podczas wysiłku, kichania lub kaszlu.
Moczenie oznacza każdy mimowolny wyciek moczu. Jeśli tego określenia używa się w celu opisania nietrzymania moczu występującego podczas snu należy do niego dodać przymiotnik "nocne".
Moczenie nocne to dolegliwość polegająca na wycieku moczu podczas snu.
Ciągłe nietrzymanie moczu to objaw polegający na stałym wycieku moczu.
Inne typy nietrzymania moczu mogą mieć charakter sytuacyjny, na przykład nietrzymanie występujące podczas stosunku seksualnego lub w czasie śmiechu.

Dlaczego chorujesz?

Najczęstszą przyczyną nietrzymania moczu (około 70% przypadków) jest niestabilność wypieracza, która polega na występowaniu mimowolnych skurczów pęcherza, niekiedy na tyle silnych, że wywołują niekontrolowany wyciek moczu. W wysiłkowym nietrzymaniu moczu mamy do czynienia z osłabieniem zwieraczy, mięśni dna miednicy lub nadmierną ruchomością szyi pęcherza. Bezwiedne oddawanie moczu wiąże się ściśle z wysiłkami fizycznymi, kaszlem, kichaniem, gwałtownymi ruchami lub śmiechem. Dla nietrzymania czynnościowego typowa jest niemożność zdążenia na czas do toalety. W większości przypadków nie stwierdza się natomiast żadnych zmian patologicznych w obrębie układu moczowego. Ten typ zaburzeń występuje głównie u osób w starszym wieku. Najczęstszą przyczyną tzw. jatrogennego nietrzymania moczu jest długie unieruchomienie pacjenta oraz przyjmowanie niektórych leków (przeciwpsychotycznych, uspokajających, nasennych, antydepresyjnych, moczopędnych oraz tzw. alfa-adrenolitycznych, stosowanych np. w nadciśnieniu tętniczym). Należy zaznaczyć, że wymienione tu klasyczne powody nietrzymania moczu w postaci "czystej" występują stosunkowo rzadko. Zazwyczaj mają one charakter mieszany i u jednej osoby mamy do czynienia z co najmniej dwoma typami nietrzymania moczu.

Czynniki ryzyka powstania inkontynencji
Inkontynencja nie jest chorobą lecz jej skutkiem. Poniżej wymienione są choroby i główne czynniki ryzyka powstania inkontynencji.
• Zmiana położenia macicy
• Obciążenia dla mięśni miednicy (ciąża, poród, nadwaga)
• Przerost gruczołu prostaty (u mężczyzn)
• Menopauza (u kobiet)
• Urazy rdzenia kręgowego
• Stwardnienie rozsiane
• Chroniczne zatwardzenie
• Zapalenia pęcherza moczowego
• Leki diuretyczne, lub działania niepożądane leków
• Kamica nerkowa
• Guzy systemu urogenitalnego
• Ostre zapalenia
• Problemy psychiczne
• Zaburzenia lękowe
• Choroba Parkinsona
• Choroba Alzheimera
• Wady wrodzone
• Zabiegi chirurgiczne
• Udar mózgu

O czym trzeba pamiętać?

Leczenie farmakologiczne musi być stosowane według zaleceń specjalisty. Nie należy przyjmować specyfików, które np. pomogły innej osobie. W każdym bowiem przypadku leki są odpowiednio dobierane dopiero po dokładnym ustaleniu przyczyny nietrzymania moczu.

Jeśli leczenie zachowawcze nie przyniosło oczekiwanych efektów, przeprowadza się zabiegi operacyjne polegające m.in. na wykonaniu plastyki krocza, pochwy lub cewki moczowej oraz (u mężczyzn) częściowej albo całkowitej resekcji gruczołu krokowego, w przypadku jego przerostu.

Należy podkreślić, że leczenie osób z nietrzymaniem moczu jest długotrwałe, musi być prowadzone systematycznie i nierzadko wymaga współpracy kilku specjalistów. U zdecydowanej większości uzyskuje się całkowite ustąpienie dolegliwości lub wybitne ich zmniejszenie, co pozwala przywrócić chorym komfort życia pacjentów.

Bywa jednak i tak, że mimo leczenia nietrzymanie moczu trwa dalej. Wtedy pacjentom zaleca się stosowanie specjalnych pieluchomajtek Tena i Seni albo produktów Conveen: cewników zewnętrznych dla kobiet i mężczyzn oraz worków do zbiórki moczu.

Źródło: ntm.pl wikipedia.org resmedica.pl